Siri 1 daripada 3 — Sempena Sedekad Keretapi Sarong
Sebelum Keretapi Sarong menjadi lambang perpaduan yang kita kenali hari ini, sarung itu sendiri sudah lama menjadi jalinan yang menyatukan rumah-rumah di seluruh Malaysia – daripada kampung ke bandar, daripada Semenanjung ke Sabah dan Sarawak.
Sempena sedekad Keretapi Sarong, LOCCO ingin membawa anda kembali kepada asal-usul sehelai kain yang kita pakai setiap tahun dengan penuh bangga.
Perkataan “sarung” sendiri berasal daripada bahasa Melayu … bermaksud “menyarung” atau “membungkus.”
Tetapi di sebalik kesederhanaan namanya, sarung membawa cerita yang jauh lebih kaya: ia adalah kanvas kepada hampir setiap kaum di negara ini untuk meluahkan identiti, warisan dan cita rasa tersendiri.
Satu Kain, Banyak Wajah
Bagi masyarakat Melayu, kain pelekat berkotak-kotak sinonim dengan solat Jumaat dan majlis rumah, manakala kain sarung batik pula menjadi pakaian harian yang selesa. Masyarakat Peranakan atau Baba Nyonya pula memadankan sarung batik pantai timur Jawa yang penuh warna dengan kebaya nyonya yang jarang – dan uniknya, kebaya ini tidak menggunakan butang langsung, sebaliknya digenggam oleh set kerongsang tiga labuh yang menjadi ciri khas turun-temurun.
Di Sarawak, masyarakat Iban pula mempunyai Pua Kumbu – kain tenunan sakral yang dihasilkan menerusi teknik ikat di atas alat tenun ‘backstrap.’
Sesetengah corak Pua Kumbu, dipanggil corak ‘mimpi,’ dipercayai hanya boleh ditenun oleh penenun berpengalaman yang menerima ilhamnya menerusi mimpi – satu tradisi yang diiktiraf sebagai Warisan Kebangsaan oleh Jabatan Warisan Negara pada 2012.
Di Sabah pula, masyarakat Kadazan-Dusun mempunyai ‘tapi’ – kain silinder yang dililit ketat, dihiasi jaluran emas ‘siring’ untuk majlis rasmi.
Diiktiraf di Persada Dunia
Kebanggaan kita terhadap tekstil warisan ini bukan sekadar rasa sendiri – ia turut diiktiraf oleh dunia.
Songket, dengan corak emas dan peraknya yang dahulu dikhaskan untuk golongan bangsawan, diiktiraf sebagai Warisan Kebudayaan Tidak Ketara oleh UNESCO pada 2021.
Lebih membanggakan lagi, pada Disember 2024, Kebaya turut diiktiraf oleh UNESCO – kali ini menerusi pencalonan bersama lima negara serantau: Malaysia, Indonesia, Singapura, Thailand dan Brunei.
Malaysia turut mengisytiharkan 3 Disember sebagai Hari Batik Malaysia, sempena mengenang jasa Allahyarhamah Tun Endon Mahmood.
“Sarung bukan sekadar kain … ia rekod hidup bagaimana setiap kaum di Malaysia menyimpan cerita mereka dalam benang dan corak.”
Yang lebih menarik, sarung atau versi serupanya … turut dipakai di seluruh rantau Nusantara dan luar.
Indonesia mempunyai kain, Myanmar mempunyai longyi, Fiji mempunyai sulu, manakala di Semenanjung Tanah Arab dikenali sebagai izaar.
Ini bukan kebetulan … ia bukti bahawa semangat “sarung” adalah bahasa sejagat kepada identiti dan kesederhanaan, yang menyatukan rantau kita dalam satu semangat Serumpun.
Warisan yang Terus Hidup
Sepuluh tahun Keretapi Sarong bukan sekadar merayakan satu acara … ia merayakan sehelai kain yang terus relevan merentas generasi.
Apabila kita melilit sarung pada 16 September nanti, kita bukan sekadar memakai fesyen; kita membawa bersama sejarah songket istana, mimpi penenun Iban, keanggunan kerongsang Peranakan, dan kebanggaan tapi Kadazan-Dusun … semuanya dalam satu barisan kereta api, satu semangat: Sayang Malaysia.
Nantikan Siri 2: “16 September … Detik Malaysia Menjadi Malaysia” — hanya di LOCCO
